A Comparative Study of the Concept of Spirituality in the Views ‎of Ian Mathews and Martyr Motahhari with an Emphasis on ‎the Book “Social Work and Spirituality” ‎

Document Type : Original Article

Authors

1 Master’s student in Psychology, Faculty of Psychology, Institute of Ethics and Education, Qom, Iran (Corresponding Author).‎

2 PhD Student in Quran and Psychology, Department of Psychology, Al-Mustafa International University, Qom, Iran.‎

Abstract

The research was conducted with the aim of a comparative analysis of the concept of spirituality from the viewpoints of Ian Mathews and Martyr Motahhari. The research method was qualitative content analysis and a comparative study of the texts of these two thinkers. The findings indicated that both views recognize spirituality as a necessary source for meaning, hope, resilience, and identity reconstruction in the process of social work, but they have fundamental differences in foundations and outcomes. Mathews, with a secular and psychological approach, views spirituality as an individual and trans-religious experience, whereas Motahhari roots it in divine nature (fitra) and links it to faith. This difference manifests in two types of application in practice: Mathews’ approach, using tools such as spiritual assessment and narrative therapy, although practical, has mostly short-term effects due to the lack of ultimate foundations. However, the approach based on Motahhari’s divine spirituality, relying on faith and ethical training, creates a sustainable motivation for life reconstruction. Consequently, this research suggests that integrating “cultural sensitivity and Mathews’ tools” with the “ultimate foundation of Motahhari’s divine spirituality” can provide a comprehensive and efficient framework for social work in the Islamic-Iranian context, simultaneously responding to psycho-social and spiritual-religious needs, thereby increasing the effectiveness of services.

Keywords

References

احمدی‌فراز، علی؛ اژدری، محمد. (۱۳۹۲). بررسی تطبیقی معنویت در اسلام و مسیحیت. پژوهش‌های دین و سلامت، ۲(۴)، صص ۷۱–۸۵.
اعوانی، غلامرضا. (۱۳۸۲). معنویت در جهان معاصر. قم: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
رودگر، محمدجواد. (۱۴۰۱). فلسفه معنویت در اندیشه و آثار استاد شهید مطهری. انوار معرفت، (۲۲)، صص ۱۷–۳۳.
ریهبانی، لوئیس معلوف. (۲۰۰۵م). المنجد فی اللغة. بیروت: دارالمشرق.
زاهدی‌اصل، محمد. (۱۴۰۲). مقدمه‌ای بر خدمات اجتماعی در اسلام (چاپ پنجم). تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی(ره).
شرتونی، سعید خوری. (۱۹۹۶م). أقرب الموارد فی فصیح العربیة والشوارد (ج۳). بیروت: دارالمشرق.
طباطبایی، سیدمحمدحسین. (۱۳۷۴). ترجمه تفسیر المیزان (مترجم: سید محمدباقر موسوی همدانی). قم: دفتر انتشارات اسلامی.
فتحی، محمد؛ امرانی، فاطمه. (۱۳۹۵). بررسی تأثیر معنویت در سلامت روانی و اجتماعی در جامعه اسلامی. اندیشه دینی و روان‌شناسی، ۴(۲)، صص ۱۰۱–۱۱۸.
مجمع اللغة العربیة. (۱۹۹۸م). المعجم الوسیط (ج۲). قاهره: دارالنهضة العربیة.
مصباح‌یزدی، محمدتقی. (۱۳۹۱). فلسفه اخلاق (محقق: احمد‌حسین شریفی). تهران: شرکت چاپ و نشر بین‌الملل.
مطهری، مرتضی. (1381). انسان و سرنوشت. تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی. (1382). فطرت. تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی. (1388). آزادی معنوی. تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی. (۱۳۸۹). مجموعه آثار (ج1، 2، 3 و 25؛ چاپ چهارم). تهران: انتشارات صدرا.
دهخدا، علی‌اکبر. (۱۳۷۷). لغت‌نامه دهخدا. تهران: دانشگاه تهران.
نظرپور، نرگس؛ سپاهی، علی. (۱۳۹۸). رابطه معنویت و الاهیات از دیدگاه مک‌گراث و شهید مطهری. دین و پژوهش‌های معنوی، ۶(۱)، صص ۴۵–۶۶.
Baskin, Cindy. (2002). Circles of inclusion: Aboriginal worldviews in social work education. Ottawa, Canada: Canadian Association of Schools of Social Work.
Coleman, Peter G., Ivani-Chalian, Carmen, & Robinson, Marie. (2002). Meaning and coherence in the latter part of life: Associations with physical and mental functioning. Aging Studies, 16(4), pp. 361–377. https://doi.org/ 10.1016/S0890-4065(02)00073-7
Elkins, David N., Hedstrom, Linda J., Hughes, Lillian L., Leaf, John A., & Saunders, Craig. (1988). Toward a humanistic-phenomenological spirituality: Definition, description, and measurement. Humanistic Psychology, 28(4), pp. 5–18. https://doi.org/10.1177/0022167888284002
Koenig, Harold G., McCullough, Michael E., & Larson, David B. (2001). Handbook of religion and health. New York, NY: Oxford University Press.
Lindridge, Anthony. (2007). Spirituality and mental health: A review. London: Mental Health Foundation. Retrieved from https://www.mentalhealth.org.uk
Mathews, Ian. (2009). Social work and spirituality. Exeter, UK: Learning Matters. (Transforming Social Work Practice Series). ISBN: 978-1-84445-194-4
Moss, Bernard. (2005). Religion and spirituality in social work. Exeter, UK: Learning Matters.
Neuberger, Julia. (2004). Dying well: A guide to enabling a good death. London: King’s Fund.
Smith, John, & Jones, Rebecca. (2020). The role of spirituality during crisis: A psychological analysis. Spirituality in Mental Health, 22(3), pp. 201–217.
Tacey, David. (2004). The spirituality revolution: The emergence of contemporary spirituality. Hove, UK: Brunner-Routledge.
Walsh, Kathy, Coleman, Peter, & Hughes, Sarah. (2002). Bereavement and spirituality in cancer patients: A qualitative perspective. Palliative Medicine, 16(6), pp. 507–515.
Williams, Amanda. (2018). Spirituality and cancer care: How spirituality impacts coping. Oncology Practice, 14(3), pp. 142–148.
Islam and Researches about Spirituality
Volume 4, Issue 1 - Serial Number 7
December 2025
Pages 96-121

Files

History

  • Receive Date: 17 June 2025
  • Revise Date: 29 November 2025
  • Accept Date: 29 November 2025

Share

How to cite

Statistics